Η εισαγωγή του Χριστουγεννιάτικου δέντρου στην ελληνική κοινωνία δεν αποτέλεσε μια απλή διακοσμητική επιλογή. Λειτούργησε ως ένας ισχυρός σημειολογικός δείκτης μετάβασης του νεοσύστατου κράτους από την οθωμανική παράδοση στον ευρωπαϊκό εκσυγχρονισμό. Η διαδρομή του, γεμάτη πολιτισμικές αντιπαραθέσεις και κοινωνικές ζυμώσεις, ξεκινά από το Ναύπλιο της Αντιβασιλείας και κορυφώνεται στα αθηναϊκά σαλόνια του 19ου αιώνα, με πρωταγωνιστές βασιλείς, διπλωμάτες και αγωνιστές της Επανάστασης.
Το 1833, στα ανάκτορα του Ναυπλίου, τότε πρώτης πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους, ο νεαρός βασιλιάς Όθων στόλισε για πρώτη φορά ένα έλατο. Η κίνηση αυτή, εμπνευσμένη από τα χριστουγεννιάτικα έθιμα της Βαυαρίας, στόχευε κυρίως στο να αναπαραγάγει την οικεία ατμόσφαιρα για τη βαυαρική αυλή και να μετριάσει τη νοσταλγία των συνοδών του.
Για τους κατοίκους του Ναυπλίου, το θέαμα ενός κομμένου δέντρου στολισμένου με κεριά μέσα σε κλειστό χώρο ήταν κάτι ανοίκειο και σχεδόν ακατανόητο. Σύγχρονες μαρτυρίες κάνουν λόγο για πλήθη που συγκεντρώνονταν έξω από τα ανάκτορα για να δουν το φωτισμένο έλατο, σύμβολο όχι μόνο μιας νέας γιορτινής πρακτικής, αλλά και μιας αλλαγής φρουράς στην εξουσία.
Αν ο Όθωνας εισήγαγε το έθιμο σε θεσμικό επίπεδο, ο άνθρωπος που το μετέφερε στον ιδιωτικό βίο της πρωτεύουσας ήταν ο Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος. Γεννημένος στη Νάξο το 1780, νομικός, ιατρός και διπλωμάτης, με σπουδές στη Μόσχα και τη Ρώμη, υπήρξε μια κοσμοπολίτικη φυσιογνωμία με βαθιά γνώση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας.
Αν ο Όθωνας εισήγαγε το έθιμο σε θεσμικό επίπεδο, ο άνθρωπος που το μετέφερε στον ιδιωτικό βίο της πρωτεύουσας ήταν ο Ιωάννης Παπαρρηγόπουλος. Γεννημένος στη Νάξο το 1780, νομικός, ιατρός και διπλωμάτης, με σπουδές στη Μόσχα και τη Ρώμη, υπήρξε μια κοσμοπολίτικη φυσιογνωμία με βαθιά γνώση της ευρωπαϊκής πραγματικότητας.
