Νέος Νόμος 5282/2026: Επαναστατικές Αλλαγές στη Διαχείριση Διαθηκών και Αναγκαστικής Εκτέλεσης
Με τον νέο νόμο 5282/2026, που θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, εισάγονται σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις διαδικασίες που αφορούν τις διαθήκες και την αναγκαστική εκτέλεση στην Ελλάδα. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη κοινοποιήσει τις βασικές διατάξεις του νόμου, ο οποίος στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας και στην επιτάχυνση των διαδικασιών, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κληρονομικών διαφορών.
Δημιουργία Ειδικής Ηλεκτρονικής Πλατφόρμας για Διαθήκες
Ένα από τα πιο καθοριστικά μέτρα του νόμου είναι η ίδρυση ενός νέου ηλεκτρονικού μητρώου διαθηκών, το οποίο θα επιτρέπει τη δημοσίευση και την αναζήτηση διαθηκών μέσω μιας κεντρικής πλατφόρμας. Δικηγόροι και προξενικές αρχές θα καταχωρούν τις διαθήκες, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε αυτές από κληρονόμους που βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές ή ακόμα και στο εξωτερικό.
- Δημιουργία ηλεκτρονικού μητρώου διαθηκών.
- Δημοσίευση διαθηκών από συμβολαιογράφους και προξενικές αρχές.
- Διευκόλυνση αναζήτησης διαθηκών χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες.
Διευκολύνσεις στην Αποδοχή ή Αποποίηση Κληρονομιάς
Ο νόμος παρέχει τη δυνατότητα στους κληρονόμους να δηλώνουν την αποδοχή ή αποποίηση της κληρονομιάς είτε αυτοπροσώπως είτε μέσω πληρεξούσιου δικηγόρου. Αυτή η διάταξη αναμένεται να ωφελήσει ιδιαίτερα τους Έλληνες που διαμένουν στο εξωτερικό, καθώς τους επιτρέπει να διεκπεραιώνουν τις διαδικασίες χωρίς να χρειάζεται η φυσική τους παρουσία σε δικαστήρια στην Ελλάδα.
Εκσυγχρονισμός Διαδικασιών Αναγκαστικής Εκτέλεσης
Αναφορικά με την αναγκαστική εκτέλεση και τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, ο νόμος εισάγει σημαντικές αλλαγές. Ειδικότερα, σε περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτός ο ορισμός συμβολαιογράφου στην περιοχή της κατάσχεσης, ο πλειστηριασμός θα μπορεί να διεξάγεται από οποιονδήποτε πιστοποιημένο συμβολαιογράφο από άλλες περιοχές της χώρας.
Αυτό θα διευκολύνει τις διαδικασίες, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές ή νησιά όπου η διαθεσιμότητα συμβολαιογράφων είναι περιορισμένη, αποτρέποντας την καθυστέρηση των διαδικασιών εκτέλεσης.
Νέες Ρυθμίσεις για Κατασχέσεις και Ηλεκτρονικές Διαδικασίες
Ο νόμος εισάγει επίσης υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων μέσω της πλατφόρμας της Ομοσπονδίας Δικαστικών Επιμελητών Ελλάδας. Αυτό θα επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες κατασχέσεων, ενώ θα μειώσει τη γραφειοκρατία που σχετίζεται με την χειρόγραφη υποβολή εγγράφων.
- Υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων κατασχέσεων.
- Δυνατότητα ηλεκτρονικών επιδόσεων για δικαστικούς επιμελητές.
Αλλαγές στο Καθεστώς Εγγυητικών Επιστολών
Ο νέος νόμος μειώνει το απαιτούμενο ποσό εγγυητικής επιστολής για δανειστές που έχουν ανακοπές κατά πινάκων κατάταξης. Αντί να απαιτείται πλήρης κάλυψη της απαίτησης, το ποσό περιορίζεται στο 40%, διευκολύνοντας την ρευστότητα των επιχειρήσεων και των δανειστών.
Προστασία Μισθώσεων Δημοσίων Ακινήτων
Επιπλέον, οι ρυθμίσεις για τις μισθώσεις ακινήτων που σχετίζονται με το Δημόσιο περιορίζουν τη δυνατότητα των υπερθεματιστών να καταγγέλλουν μισθώσεις, διασφαλίζοντας τη συνέχεια των δημόσιων υπηρεσιών που χρησιμοποιούν τα εν λόγω ακίνητα.
Το νέο καθεστώς αναμένεται να επιφέρει θετικές αλλαγές στις διαδικασίες που αφορούν τη διαχείριση κληρονομικών υποθέσεων και την αναγκαστική εκτέλεση, διευκολύνοντας την πρόσβαση και την ταχύτητα των διαδικασιών για όλους τους πολίτες.
