Κανόνες για τη Χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στα Σχολεία
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ανακοίνωσαν νέους κανόνες για τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στα σχολεία. Αυτή η πρωτοβουλία στοχεύει στη διασφάλιση της ορθής αξιοποίησης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Προαιρετική χρήση και εποπτεία
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας, η χρήση εργαλείων AI παραμένει προαιρετική για μαθητές και εκπαιδευτικούς. Όλες οι δραστηριότητες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα διεξάγονται υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού και δεν θα επηρεάζουν την αξιολόγηση των συμμετεχόντων.
Σκοπός και προϋποθέσεις
Η νέα ρύθμιση έχει σκοπό να καθορίσει σαφείς κανόνες για την εφαρμογή της AI στην εκπαιδευτική διαδικασία, με έμφαση στην υποστήριξη της μάθησης και όχι στην αντικατάσταση της προσωπικής προσπάθειας των μαθητών. Οι βασικοί κανόνες περιλαμβάνουν:
- Χρήση AI αποκλειστικά για την υποστήριξη της μάθησης.
- Εποπτεία από εκπαιδευτικούς κατά τη διαδικασία χρήσης.
- Εθελοντική συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών.
- Απουσία επιπτώσεων στην αξιολόγηση ή τη μαθητική κατάσταση.
Δικλείδες προστασίας και απαγορεύσεις
Θεσπίζονται αυστηρές δικλείδες προστασίας για την αποφυγή φαινομένων παραπληροφόρησης και κατάχρησης της τεχνολογίας. Ειδικότερα, απαγορεύονται οι παρακάτω πρακτικές:
- Δημιουργία και διάδοση deepfake περιεχομένου χωρίς συναίνεση.
- Παραγωγή ψευδών βιβλιογραφικών αναφορών.
- Μη εξουσιοδοτημένη ανάπτυξη εφαρμογών AI.
- Πλήρως αυτοματοποιημένη αξιολόγηση μαθητών ή εκπαιδευτικών.
Προστασία προσωπικών δεδομένων
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων των μαθητών. Ρητά απαγορεύεται η δημιουργία προφίλ μαθητών και εκπαιδευτικών, καθώς και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων τους.
Συγκεκριμένα, δεν επιτρέπεται η καταχώριση:
- Ονοματεπωνύμων.
- Φωτογραφιών.
- Φωνητικών δειγμάτων.
- Βαθμολογιών.
- Δεδομένων υγείας.
Κατά τη διάρκεια εξετάσεων
Η χρήση εργαλείων AI απαγορεύεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, εκτός αν έχει εγκριθεί ρητά από τον εκπαιδευτικό. Οι μαθητικές εργασίες δεν μπορούν να δημιουργούνται πλήρως ή σε σημαντικό βαθμό από εφαρμογές AI.
Ρόλος του Συντονιστή Χρήσης ΤΝ
Θεσπίζεται για πρώτη φορά ο ρόλος του «Συντονιστή χρήσης ΤΝ» σε κάθε σχολείο. Ο υπεύθυνος αυτός θα παρακολουθεί την ορθή εφαρμογή των εργαλείων AI και θα διασφαλίζει την ασφάλεια και την προστασία δεδομένων.
Εγγυήσεις ασφαλείας
Επιπλέον, εισάγονται εγγυήσεις ασφαλείας, όπως:
- Ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση δεδομένων.
- Καταγραφή διαδικασιών επεξεργασίας.
- Μηχανισμοί ανθρώπινης εποπτείας.
- Τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου.
- Συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών.
Εκτίμηση Αντικτύπου
Πριν από την εφαρμογή οποιουδήποτε συστήματος AI, θα διενεργείται υποχρεωτικά Εκτίμηση Αντικτύπου στην Προστασία Δεδομένων (DPIA), σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων.
Ενημέρωση και εκπαίδευση
Κάθε σχολική μονάδα θα οργανώνει τουλάχιστον μία ετήσια ενημερωτική δράση για μαθητές και γονείς, καθώς και επιμορφώσεις για εκπαιδευτικούς σχετικά με:
- Βασικές αρχές λειτουργίας της ΤΝ.
- Κινδύνους και αλγοριθμικές μεροληψίες.
- Προστασία προσωπικών δεδομένων.
- Τεχνικές prompting.
- Διαχείριση περιστατικών.
